Gepubliceerd door: Linsey Wicherts Gepubliceerd op: Friday 13 January 2012, 11:34

Ruim twintig jaar na de val van het communisme leven we weer in een samenleving van onderdrukking en conflict, luidt de noodkreet van Hongarijes belangrijkste schrijver György Konrád. Op nieuwjaarsdag schreven Konrád en geestverwanten een brief waarin ze Europa om hulp vragen. "Ons land glijdt af naar een dictatuur", stellen ze.

Net als vorig jaar zorgt Hongarije voor een deprimerende start van het nieuwe Europese jaar. In 2011 was het de nieuwe mediawet van de Hongaarse premier Viktor Orbán die tot ophef leidde. De wet maakt het mogelijk kritische journalisten te muilkorven.

Orbán werd door Brussel ter verantwoording geroepen, er werd wat geschaafd in de wettekst en daarmee leek de kous af. Europa kreeg het te druk met de schuldencrisis om zich nog langer om Hongarije te bekommeren.

Topje van de ijsberg

"Maar die gewraakte mediawet is nog maar het topje van de ijsberg", waarschuwden Hongaarse journalisten en kunstenaars me begin 2011, tijdens mijn bezoek aan Boedapest. "Orbán wil een culturele zuivering doorvoeren", zei actievoerder en toneelschrijver András Forgách.

András Bozoki, voormalig voetbalvriend van premier Orbán en ex-minister van cultuur, was nog stelliger: "Wie Orbán tegenspreekt wordt de mond gesnoerd."

Een jaar later zijn hun boze verwachtingen uitgekomen. Tijdens een nieuwjaarsreceptie, vorige week in de opera van Boedapest, presenteerde Orbán zijn nieuwe grondwet, die de onafhankelijkheid van de rechtsspraak, de centrale bank en controlerende instanties ernstig beperkt.

Deur dicht

En weer staat Europa op z'n achterste benen. "Desnoods nemen we Hongarije het stemrecht in de Europese Unie af", bepleit de invloedrijke leider van de Europese liberalen, Guy Verhofstadt. "Autocratie 2.0 op de poesta", koppen Europese kranten. En: "Orbánistan in de maak".

Het Internationaal Monetair Fonds en de EU, die met Hongarije onderhandelen over een lening om de Hongaarse economie uit het slop te trekken, hebben de deur dichtgegooid. "Ga eerst maar eens die grondwet aanpassen", luidt de boodschap vanuit Brussel.

De koers van de Hongaarse forint is intussen gekelderd, staatsleningen hebben de 'junk status', miljoenen Hongaren vrezen voor hun toekomst, maar premier Orbán blijft onverminderd in zichzelf geloven. "Moed is geen karaktertrek, maar een manier van leven", is zijn lijfspreuk.

Bron en lees verder: Tijn Sadée | NOS