Gepubliceerd door: Raissa Bemelmans Gepubliceerd op: Tuesday 11 April 2006, 10:02

Dat werd ook wel tijd. Hongarije is al sinds de Romeinen er woonden en wijnen maakten, maar vooral sinds de middeleeuwen en later door de immigratie van Duitse minderhedennaar Hongarije, een Europese wijnnatie bij uitstek.

Wijsneuzig cynisme van veel Nederlanders zegt meer over eigen vooroordelen dan dat Hongarije haar positie alswijnland niet terug zou kunnen veroveren. Behalve Egri Bikavér (Stierenbloed) en Tokaj wijnen, die tijdens de communistische jaren door de staat redelijk overeind zijngehouden, zou er niets goeds uit Hongarije komen. Andere landen dan Nederland zijn wel overtuigd van de potentie van Hongarije. Fransen, Italianen en Spanjaarden investeren al jaren in Hongaarse wijnregio’s.

Omdat zij geloven in de specifieke eigenschappen en smaken van Hongaarse wijn. Investeringen, geld en onderwijs zijn nodig om de standaard van voor deTweede Wereldoorlog weer op hoog, zelfs nog hoger niveau te brengen. Er worden wijnen ontwikkeld die nergens anders in de wereld te krijgen zijn. Vanwege het klimaat enbodemgesteldheid, maar ook omdat in Hongarije typische druivensoorten worden gebruikt die niet in andere wijnlanden zijn te vinden. Een van de ‘wijnambassadeurs’ in Nederland op dit moment is Paul Op ten Berg. In april was hij nog op een wijnreis door Hongarije met negen andere Nederlandse sommeliers. Hij ziet wijnproducentenen de wijnen zich in sneltreinvaartontwikkelen.

De tien jaar geleden nog onbekende huizen en kleine boeren in zogenaamd mindere regio’s zijn zich flink aan het roeren en maken prachtige wijnen. Uit regio’s waar vroeger slechts simpele landwijn vandaan kwam, komen nu uitzonderlijk goede wijnen. Overal ontstaan festivals, proeverijen en wedstrijden en Hongaarse wijnen winnen belangrijke internationale In de Hongaarse wijnsector is veel aan het veranderen. Hier mag dat niet echt doordringen, Nederlandse detailhandelaren, horeca en wijnliefhebbers denken nog steeds dat wat daar vandaan komt niet kan tippen aan wijnen uit de gevestigde wijnlanden, maarschoorvoetend begint toch interesse en waardering voor Hongaarse wijnen te ontstaanprijzen.

Hongarije was in de middeleeuwen een welvarend land met koningshuizen die erg gesteldwaren op wijn en goed eten. In die tijd ontwikkelde zich de Tokaj wijnen, beroemd om de geconcentreerde smaak, waarvan de Tokaji Aszú wel ‘Koning der wijnen, wijn der koningen’ werd genoemd. Benedictijner monniken hebben in het klooster van Pannonhalma nieuwe technieken ontwikkeld en druivenrassen veredeld die een grote impuls aan de wijnbouw gaven. In hun klooster zijn de schriftelijke akten daarvan nog steeds te bekijken.

Nu is Pannonhalma de stad waar sinds vijf jaar de winnaar van de beste wijn van Hongarije wordt gekozen. Als enige Nederlander is Paul Op ten Berg lid van de internationale jury.Net als in andere landen in Europa is in Hongarije een nieuw nationaal bewustzijn aan het ontstaan. Het hervinden en opnieuw gebruiken van specifieke producten en technieken uit vroeger tijden helpt daarbij. Hongarije hoopt zo weer een belangrijke wijnnatie in Europate worden. Daarom wordt veel tijd, energie en geld gestoken in deze sector. En vanuit wijn stap je makkelijk over naar eetcultuur, naar het daaruit volgende toerisme, andere economische sectoren en, niet onbelangrijk als natie, naar internationaal aanzien.

Eind jarennegentig zag je in de wijnregio rond Villány, ten zuiden van de stad Pécs, een enorme opleving van de wijnindustrie ontstaan. De streek isnu derde beste wijnregio van het land en voor rode wijnen zelfs de eerste. Want ondanks de Duitstaligen (Schwaben) die daar al honderden jaren wonen en op Duitse leest geschoeide witte wijnen maakten, worden er nu meer en meer rode wijnen gemaakt die nu al beroemd zijn in Hongarije en daarbuiten. Dankzij het Phare samenwerkingsproject, opgezet door de EU, heeft de streek vanaf 1996veel kansen gekregen om onder meer de marketing en organisatie te verbeteren.

De allereerste wijnroute van Hongarije werd tussen Villány en het stadje Siklós opgezet. Later sloten andere dorpen zich bij deze route aan. Concurrentie tussen de vele wijnboeren en producentenschijnt mee te vallen. Roland Gál, zelf zo’n nieuwe maar zeer veelbelovende wijnmaker, ziet andere wijnmakers niet als concurrentie. “In Villány helpt iedereen elkaar omdat men samen sterk wil staan. Ook ‘mindere’ wijnmakers worden geholpen”, verteld hij trots over zijnwijndorp. Villány, met ruim 2300 zielen, is een hechte en zelfbewuste gemeenschap geworden met een internationale uitstraling voor de hele regio.

Dat het belangrijk is om juist de wijnsector te ondersteunen, was reden voor André Peer om samen met FNV Bondgenoten en de Hongaarse Landbouwvakbond MEDOSZ drie jaar geleden het samenwerkingsproject Striking Deals op te zetten. Bij de aanvragen voor zulke samenwerkingsprojecten in diverse landbouwsectoren kwam de MEDOSZ met de beste papieren. Ze hadden een goed beleidsplanen stonden open voor nieuwe ontwikkelingen. Hun wil tot samenwerking tussen werkgevers en werknemers, en vooral het streven naar goede opleidingen en trainingen voor de wijnsector, gaf de doorslag. Dit is niet zo vanzelfsprekend voor Hongaren, vaak wordt integenstellingen in plaats van in samenwerking gedacht.

Een flinke omslag in denkenwas nodig om werkgevers enwerknemers samen met elkaar te laten bepalen hoe de toekomst er uit zal zien. Zonder bemoeienis van de overheid hebben zij nu hun eigen opleidingscentrum in de stad Miskolc opgericht. Hier worden voor de hele Noordoostelijke wijnregio trainingenen projecten opgezet. Die opleidingen zijn onderdeel van gezamenlijk op te stellen Cao’s. Debranche kan zo naar eigen behoefte met eigen middelen de vraag naar en aanbod van geschoolde werknemers sturen. Met steun van FNV Bondgenoten en financiële bijdragen van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse zaken is nu een compleet nieuwe organisatievorm ontstaan. Ze moeten zich nu wel zelf gaan bedruipen. Toezegging van het Hongaarse Ministerie van Arbeid tot financiële ondersteuning om projecten en opleidingen in het hele land op te gaan zetten is wel binnen. Want dit ministerie ziet de noodzaak in om de wijnregio’s samen tot een sterke economische tak te laten groeien.

Ook is het doel dat anderesectoren in de land- en tuinbouw dit soort samenwerkingsverbanden gaan overnemen. André Peer en FNV Bondgenoten zullen vanaf de zijlijn deze ontwikkelingen blij ven volgen. Er zijn echter meer sectoren, en zeker niet alleen in Hongarije maar ook in andere nieuwe en toekomstige EU-landen, waar ze maar wat graag zulke ondersteuning krijgen om deze projecten op te zetten.

TdS 2006