Gepubliceerd door: Raissa Bemelmans Gepubliceerd op: Saturday 25 March 2006, 15:39

Liefhebbers van porselein kennen het merk ongetwijfeld: Zsolnay. De stad Pécs is mede groot geworden dankzij Miklós Zsolnay. Hij is de oprichter van de Zsolnay fabrieken die inmiddels internationaal zijn uitgegroeid tot een ware multinational.

Al in 1852 werden de fabriekenopgericht. Miklós Zsolnay was een handelsman actief in keukengerei en terracotta elementen om gebouwen te verfraaien. In de Oostenrijks-Hongaarse monarchie is deze fabriek tot bloei gekomen. Het was een periode waarin veel geld werd uitgegeven aan uiterlijkheden.

De kracht van Zsolnay was dat hij heel creatief was maar ook praktisch. Hij bracht een aantal buitenlandse werkers naar de fabrieken vervaardigde zijn eigen basismaterialen, huurdeof kocht mijnen op, was in staat alle uitvindingen te doen op zijn gebied, waardoor hij internationaal steeds meer roem kreeg. De fabriek heeft een aantal significant prijzenin buitenlandse exposities en wereldexposities gekregen (Wenen, 1873; Parijs, 1878; Sydney, 1879; Chicago, 1893; Brussel, 1897).Hierdoor kwamen er orders binnen uit Wenen, Londen en New York. In deze jaren kwam men met unieke stilistische en hoogwaardige producten dat een compleet andere definitie gaf aan porselein.

Door persoonlijke samenwerking meteen aantal bijzondere Weense /Hongaarse architecten als Otto Wagner, Max Fabiani, Imre Steindl, Ödön Lechner, etc. werden hele bijzondere producten ontwikkeld. In de jaren daarna werd in artistiek en economisch oogpunt de piek bereikt. De jaren daarna werd porseleinontwikkeld in de geest van art nouveau en Art Deco. Dit leidde ook met allerlei prijzen wereldwijd.

In de periode van de Eerste Wereldoorlog heeft de fabriek behoorlijke klappen opgelopen. Men verloor haar internationale contacten, markten en controle over haar mijnen. Deze jaren is de fabriek zich steeds meer gaan richten op de productie van porselein. Na de nationalisatie in 1948 hield het artistieke werk gedurende een periode van vijf jaar volledigop. Nadat het dictatorschap was geëindigd kwam de creativiteit weer volledig terug en kreeg de fabriek haar internationale faam weer snel terug. In 150 jaar oude geschiedenis komtnaar voren dat een iedere markt altijd een creatief antwoord ligt. De fabriek heeft het overleefd en laat het typische zien van de Oost-Europese culturele en industriële ontwikkeling. Door continu aan te passen aan de omstandigheden en haar unieke en industriële karakter te behouden en open te staan voor traditie en nieuwe ideeën heeft ze haar unieke positie behouden.