Gepubliceerd door: Raissa Bemelmans Gepubliceerd op: Wednesday 01 March 2006, 15:14

In 1526 heeft Hongarije bij de slag van Mohács (tussen de Hongaren en de Turken) haar onafhankelijkheid verloren. Vervolgens werd Hongarije gedurende 70 jaar overheerstdoor de Turken. Deze overheersing heeft geleid tot een fatale breuk tussen Hongarije en de West – Europese landen. Terwijl het westen zich in de 16de en 17de eeuw opmaakte voor een ongekende economische expansie, kampte Hongarije met oorlogen, opstanden, epidemieën en raakte het hierdoor achter op het westen. Het is dan ook geen wonder dat in het Hongaarse collectieve geheugen de herinnering aan de Turken niet goed is.

Dit wordt bevestigd in de vele gedichten, liedjes, spreekwoorden en verhalen. “Een slechte nabuurschap is een Turkse vloek/rossz szomszédság török átok” – lezen we in een bekend Hongaars gedicht. En in een volksgedichtje komt een Turkse jongen er ook al niet goed vanaf: “Ooievaar, ooievaar, hoe komt je poot zo rood van bloed? De Turkse jongen heeft je gestoken, de Hongaarse jongen zal je genezen”.

Maar de Turken hebben niet alleen slechte invloeden gehad op Hongarije. Zij hebben ook een aantal goede dingen in Hongarije geïntroduceerd: de badcultuur, de rozen en de koffie .Tijdens de Turkse bezetting verschenen er in Boeda moskeeën, minaretten en badhuizen.Het verhaal wil dat de Turken jonge maagden in hun badhuizen plachten op te sluiten om ze voor te bereiden op het leven in een harem.

Nog steeds zijn er enkele gemoderniseerde Turkse badhuizen in Boedapest: het recent gerenoveerde Rudas bad, het Király bad en het Rác bad. De laatste pasja van Boeda GülBaba, bracht de rozencultuur naar Hongarije. De naam Rozenheuvel (Rózsadomb) is dan ook van hem afkomstig en zijn graftombe ligt ook op deze heuvel. Deze graftombe wordt nog steeds op kosten van de Turkse staat onderhouden. De Hongaren maakten tijdens deTurkse bezetting kennis met de Turkse gewoonte om koffie te drinken. In eerste instantie noemden de Hongaren de Turkse koffie “zwarte soep”. Voor de Turken was de koffieheel belangrijk, het werd gezien als de “de wijn van de Islam”.Het was dus geen wonder dat je in de 16de eeuw overal koffiehuizen kon vinden in het Ottomaanse rijk.

Na deze periode drongen de koffiehuizen ook het christelijke Europa binnen. Het eerste koffiehuis inLonden werd in 1652 geopend. Venetië met zijn Oosterse kontakten lijkt echter al een eeuw eerder iets soortgelijks te hebben gekend. In Hongarije kwamen omstreeks 1900 de koffiehuizen in de mode. De koffiehuizen waren ware ontmoetingsplaatsen.In de huizen kwamen verschillende mensen met elkaar in aanraking: zakenlieden, edelen, burgers. En bovendien kon je in deze etablissementen heel lekker eten, zeker in Hongarije.

Ook hebben de Turken mede het gebak geïntroduceerd in Hongarije. en Hongaarse gebak, dat Weense en Turkse invloeden heeft ondergaan, is werkelijk uitstekend. Hiervan kan je genieten, zeker in Boedapest. Zo is er in Boedapest de beroemde Hongaarse konditorei Gerbeaud, gelegen aan het Vörösmarty plein. De zaak is volledig ingericht in Jugendstil.De eigenaar, de uit Genéve afkomstige Emile Gerbeaud, bezorgde het etablissement rond 1880 een internationale reputatie. In de Tweede Wereldoorlog werd het, evenals alle andere koffiehuizen en patisserieën, genationaliseerd en vernoemd naar de Hongaarse dichterVörösmarty.

In 1984 kreeg het etablissement haar naam terug en in 1989 kwam het weer in privé –eigendom.