Gepubliceerd door: Ernst-Jan de Roest Gepubliceerd op: Thursday 04 November 2010, 10:55

Zowel  Nederland als Hongarije staan bekend om hun innovatieve kracht ¹. Een bijzonder fenomeen die zowel in Hongarije als in Nederland fiscaal bezien wordt beloond! De Hongaarse en Nederlandse overheid hebben verschillende fiscale faciliteiten in het leven geroepen om innovatieve activiteiten te stimuleren. Deze fiscale maatregelen hebben enerzijds tot doel het aantrekken van innovatie, denk hierbij bijvoorbeeld aan de R&D-centra van Audi, Bosch en Nokia die de afgelopen jaren zijn geopend in Hongarije, anderzijds het behoud van innovatie. Het behouden en aantrekken van innovatie versterkt namelijk de werkgelegenheid, welzijn en welvaart van een land. De economische en financiële crisis hebben daarbij wereldwijd een extra boost gegeven aan deze stimuleringsmaatregelen.

De afgelopen jaren ben ik menigmaal in contact gekomen met Nederlandse ondernemers die voornemens waren de Hongaarse markt met hun innovatieve producten te betreden. Dit artikel is juist voor deze groep ondernemers geschreven, nu dit artikel in het teken staat van de vernieuwde Nederlandse stimuleringsmaatregel voor innovatie, de innovatiebox.

1. De vernieuwde innovatiebox
Ter stimulering van innovatieve werkzaamheden geldt vanaf 2007 een speciaal fiscaal regime voor inkomsten uit innovatie. De inkomsten komen in aanmerking voor een gereduceerd effectief tarief in de vennootschapsbelasting. In beginsel gold deze regeling slechts voor inkomsten uit immateriële activa waarvoor een octrooi of kwekersrecht was verleend. Vanaf 2008 zijn hieraan toegevoegd immateriële activa waarvoor een Speur- en Ontwikkelingsverklaring (S&O-verklaring) is afgegeven (hierna: S&O-activa).

Sinds 1 januari 2010 is deze regeling versoepeld ter verdere stimulering van innovatie. Vanaf deze datum heeft de octrooibox ook de meer passende naam ‘Innovatiebox’ gekregen. De belangrijkste wijzigingen in het regime zijn als volgt samen te vatten:

- Het effectieve tarief is verlaagd van 10% naar 5%.

- De begrenzing van vier maal de voortbrengingskosten die voorheen van toepassing was op de inkomsten, is komen te vervallen. Hierdoor worden alle kwalificerende inkomsten die uitstijgen boven de drempel effectief belast tegen 5%.

- De begrenzing van EUR 400.000 die voorheen van toepassing was op inkomsten uit S&O activa is komen te vervallen.

-Het effectieve tarief van 5% is niet van toepassing op exploitatieverliezen. Het verlies is tegen het statutaire tarief van 25,5% aftrekbaar.

Dit artikel geeft een algemene beschrijving van (de werking van) de Innovatiebox door een aantal aspecten van de regeling te belichten, zoals die per 1 januari 2010 gelden. De mogelijke gevolgen van de Innovatiebox zijn afhankelijk van specifieke informatie en omstandigheden die betrekking hebben op de belastingplichtige

2. De regeling
Een belastingplichtige kan opteren voor toepassing van de Innovatiebox en de Innovatiebox kan worden toegepast worden per afzonderlijk immaterieel activum. Voorbeelden van kwalificerende immateriële activa zijn nieuwe productontwikkelingen, verbeterde productieprocessen, kennis en software. Branding, logo’s en vergelijkbare activa zijn uitgesloten. Het is overigens niet noodzakelijk dat de activa op de balans worden vermeld.
Al het inkomen dat door het immaterieel actief wordt gegenereerd en kan worden toegewezen aan een octrooi of een S&O vermelding, zal in het algemeen beschouwd worden als een kwalificerend inkomen voor de Innovatiebox. De kosten die zijn gemaakt voor de ontwikkeling van het immaterieel actief zullen de drempel vormen. Het verlaagde effectieve belastingtarief van 5% is van toepassing op kwalificerende inkomsten voor zover deze de drempel (paragraaf 2.2) overstijgen.

Voorts merk ik op dat de innovatieve activiteiten (onder bepaalde voorwaarden) ook in het buitenland, Hongarije, kunnen plaatsvinden als de belastingplichtige eigenaar van het intellectueel eigendom is. Contract R&D en Cost Contribution Arrangements zijn methoden die kunnen kwalificeren. Onder omstandigheden kwalificeert contract R&D ook mogelijk in het geval dat er sprake is van S&O activa.

_¹ Voor bekende Hongaarse uitvindingen verwijs ik u naar het artikel “Aan de toekomst bouwen met het Hongaarse brein” van Mária Ballendux-Bogyay opgenomen in editie 16 van Hongarije in Zaken. Voor Nederlandse uitvindingen verwijs ik u naar de website: www.patentparade.nl

2.1 Vereisten
Om in aanmerking te komen voor het gereduceerde tarief van 5% zal de belastingplichtige aan een aantal voorwaarden dienen te voldoen. Hieronder een opsomming van de meest belangrijke vereisten.

1. Een immaterieel actief is in eigendom van en ontwikkeld door (1) de belastingplichtige, (2) door middel van contract research of (3) door middel van een cost contribution arrangement.

2a. Een octrooi is verkregen vanaf 1 januari 2007 voor een immaterieel actief ontwikkeld (als onder vereiste 1) per 1 januari 2007; of

2b. Een S&O-verklaring (als bedoeld in de Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie volksverzekeringen) is afgegeven vanaf 1 januari 2008 voor een immaterieel actief ontwikkeld (als onder vereiste 1) per 1 januari 2008.

3. Verwachte inkomsten vinden in belangrijke mate hun oorzaak in de aan belastingplichtige verleende octrooien of S&O-activa.

Onder punt 2a en 2b is het tijdstip waarop een octrooi of S&O-verklaring is verleend en een immaterieel actief is voortgebracht van belang. Voor het octrooi en S&O-verklaring geldt dat deze moeten zijn verleend niet eerder dan respectievelijk 1 januari 2007 en 1 januari 2008. Het daarmee verband houdende immaterieel actief is aan dezelfde data verbonden als het gaat om het moment voortbrenging. Door de Belastingdienst wordt de datum waarop voor het eerst inkomsten wordt gegenereerd gezien als datum waarop een immaterieel actief is voortgebracht.

2.2 De drempel
De regeling bevat een drempel om te voorkomen dat belastingplichtige kosten tegen het statutaire tarief in aftrek brengt en de daarmee gepaard gaande inkomsten belast tegen het gereduceerde tarief van effectief 5%. Vandaar dat de drempel ingelopen dient te worden voordat het effectieve tarief van 5% van toepassing is. Deze drempel wordt gevormd door de voortbrengingskosten van de immateriële activa, waarvoor belastingplichtige heeft geopteerd voor toepassing van de innovatiebox, vermeerderd met voortbrengingskosten van het voorgaande jaar voorzover deze nog niet zijn ingelopen. Aan het eind van elk jaar stelt de inspecteur de resterende drempel vast.

Vanaf 1 januari 2009 wordt de drempel verhoogd voorzover verliezen die zijn toe te delen aan de innovatiebox in aftrek zijn genomen tegen het statutaire tarief in plaats van het gereduceerde tarief.

2.2.1 De voortbrengingskosten
De voortbrengingskosten zijn alle kosten die het voortbrengen van het immaterieel actief met zich meebrengt, ongeacht de bedrijfsfunctie. Uitgezonderd van voortbrengingskosten zijn kosten van fundamenteel onderzoek, daar waar bij deze kosten een directe link met het ontwikkelde actief ontbreekt. Echter om een dispariteit te voorkomen tussen kwalificerende inkomsten en uitgaven is het van belang kosten als voortbrengingskosten in aanmerking te nemen voor zover deze zijn toe te delen aan het octrooi of de S&O-verklaring.

2.3 De inkomsten
Zoals reeds uit bovenstaande blijkt kunnen inkomsten uit hoofde van immateriële activa, waarvoor een octrooi of S&O-verklaring is verkregen, op verzoek van belastingplichtige in de Innovatiebox worden betrokken indien deze (te verwachten) inkomsten in belangrijke mate worden veroorzaakt door verleende octrooien of S&O-verklaringen. Inkomsten voor zover die voortkomen uit andere dan innovatie werkzaamheden komen niet in aanmerking voor het gereduceerde tarief van de innovatiebox.

2.3.1 Vereenvoudigd voorbeeld
Innovatie BV voert innovatieve werkzaamheden uit dat resulteert in een immaterieel actief in 2010, waarvoor het tevens in dat jaar een octrooi krijgt. De voortbrengingskosten over de jaren 2005-2010 zijn € 500.000. De inkomsten die in 2010 en 2011 worden genoten zijn respectievelijk € 1.000.000 en € 1.200.000. In overeenstemming met de Nederlandse fiscus is bepaald dat jaarlijks 60% van de inkomsten kwalificeren voor de innovatiebox.

Het eerste jaar waarin het mogelijk is de innovatiebox toe te passen is het jaar waarin een immaterieel actief is ontwikkeld en waarvoor een octrooi of S&O-verklaring is afgegeven. Volgens bovenstaande is dat jaar 2010. De drempel wordt gesteld op € 500.000 (de voortbrengingskosten). De kwalificerende inkomsten tot dit bedrag komen in aanmerking voor het statutaire tarief van 25,5% (aangezien deze kosten ook tegen dit percentage in aftrek worden gebracht). Voor de kwalificerende inkomsten boven dit bedrag, zijnde (60% * € 1.000.000) – € 500.000 = € 100.000, is het gereduceerd effectief tarief van 5% van toepassing. De drempel bedraagt aan het einde van het jaar € 0. In 2010 wordt een belastingbesparing gerealiseerd van € 100.000 * (25,5-5)% = € 20.500.

In 2011 komt het gehele bedrag van kwalificerende inkomsten van € 720.000 (60% * € 1.200.000) in aanmerking voor het gereduceerd effectief tarief van 5%, daar de (resterende) drempel van 2010 reeds is ingelopen en geen nieuwe immateriële activa zijn toegevoegd in 2011. Het bedrag aan belastingbesparing is daarom € 147.600 (20,5% van € 720.000) in 2011.

3. De praktijk
De effecten van de innovatiebox zijn afhankelijk van onder andere de inkomsten en de voortbrengingskosten die aan de box kunnen worden toebedeeld. In de praktijk zijn er verschillende benaderingen mogelijk. In sommige gevallen is het mogelijk om een percentage van de algemene winst toe te wijzen aan de Innovatiebox. In andere gevallen moet er een toewijzing per immaterieel actief worden gemaakt of in het geval dat de kwalificerende immateriële activa de hoofdactiviteit van de belastingbetaler ondersteunen, zal een kostenpost plus een benadering voldoen. Deze waarden zullen moeten worden onderbouwd (bijvoorbeeld met een transfer pricing rapport). Voorts kunnen kosten die gemaakt zijn door verscheidene afdelingen ook een indicatie vormen voor het bedrag van het kwalificerende inkomen. Over het algemeen wordt er naar een praktische benadering gezocht en de Belastingdienst is over het algemeen bereid om beschikbare administratie te gebruiken, om extra administratieve lasten te voorkomen.

Ook al kunt u bij de aangifte aanvinken dat u de innovatiebox in een bepaald jaar wilt toepassen, raad ik u aan om vooraf een afspraak met de Belastingdienst te maken waarin de methodes voor winsttoerekening aan de box en de vaststelling van voortbrengingskosten worden vastgelegd. De Belastingdienst neemt een pragmatische instelling aan om tot een redelijk resultaat voor alle partijen te komen.

4. Afsluitende opmerkingen
Nederlandse innovatieve ondernemers kunnen door toepassing van de innovatiebox aanzienlijke belasting besparen in Nederland. Het maakt daarbij in beginsel niet uit of zij de innovatieve producten in Hongarije verkopen, ter plekke laten produceren en/of ontwikkelen. Van belang is dat de Nederlandse ondernemer eigenaar is van de ontwikkeling. Zodra voorgaande actueel wordt voor uw onderneming is mijn advies dit artikel door te spreken samen met uw adviseur zodat u een weloverwogen besluit kunt nemen. Natuurlijk ben ik ook bereid om dit samen met u te doen.

Indien u vragen heeft dan kunt u te allen tijde telefonisch contact met mij opnemen of een email sturen.