Gepubliceerd door: Mária Ballendux-Bogyay Gepubliceerd op: Tuesday 12 January 2010, 15:31

Hongaren hebben deze woorden van de ook in Nederland zeer geliefde Hongaarse schrijver Sándor Márai ter harte genomen. Ze hebben namelijk minstens drie grote hartstochten: het eten van zoetigheden, muziek en theater als mede baden. Een cultuur dus die een appèl doet op de smaak, het gehoor en de tastzin.

Zoetigheden

Hongaren houden echt van lekker eten. Ik denk niet dat ik overdrijf als ik zeg: ze drukken hun gevoelens in eten uit. Het sociale leven speelt zich in Hongarije rond de eettafel af. Maar Hongaren zijn hoofdzakelijk zoetekauwen. Ze hebben een grote hartstocht voor taartjes en gebak. Het Hongaarse gebak, dat Weense en Turkse invloeden kent, is uitstekend. De rétes (strudel), de ’Dobos – taart, de somlói galuska, de Rákóczi túrós (túró is kwark) en nog een heel scala aan verleidelijke zoetigheden kunnen we proeven in de Hongaarse cukrászda of patisserie. In Boedapestis altijd een onderscheid gemaakttussen koffiehuis en patisserie. In heteerste nuttigt men koffie, drankenen etenswaren, in het tweedewordt voornamelijk koffie en theegeschonken bij de talloze heerlijketaartjes.

Muziek en theater

Hongaren zijn ook muziek liefhebbers. Volgens deskundigen bestaat er een nauw verband tussen de Hongaarse taal en de muzikaliteit van de Hongaren. De Hongaarse volksmelodieën zijn namelijk gebaseerd op de inflectie van de taal. Een typisch voorbeeld van deze toonverandering in teksten muziek is het zeer populaire, zelfs buitenlanders niet onbekende liedje Az a szép, az a szép, a kinek a szemekék (Die is mooi, die is mooi die blauwe ogen heeft).

Ondanks de voor Hongaarse begrippen zeer hoge prijzen zitten de theaters en concert zalen vol. Zeker in een stad als Boedapest worden theater, concert en opera bezoek als een primaire behoefte en een sociaal gebeuren beschouwd. Het is erg moeilijk om een theater kaart voor een goede voorstelling te bemachtigen. Opvallend is ook dat de gemiddelde theaterbezoeker daar minder grijs haar heeft dan hier in Nederland. Het Hongaarse publiek is qua leeftijd zeer gemengd. Ook de scholen organiseren regelmatig schouwburg bezoeken. Enkele theaters en ook de nieuwste en modernste concerthal van Boedapest (Művészetek Palotája/Paleis van Kunst) hebben regelmatig speciaal voor kleine kinderen geschreven stukken op hun repertoire. Het culturele leven van de Hongaarse hoofdstad is bruisend met haar 26 theaters, twee opera’s, een apart theater voor operettes (het enige Operette theater in Europa), theater voor musicals en uitstekende concertzalen.

Baden

Hongaren geloven vast in de heilzame werking van minerale waters. Hoe zou het anders kunnen in een land als Hongarije, dat ruim voorzien is van geneeskrachtige waters? Hongaren zijn met warme baden opgegroeid. Bijna elk toerist die ooit in Boedapest is geweest kent het Gellért bad. Dit beroemde bad en hotel, gelegen aan de voet van de Gellért heuvel, werd in Art Nouveau stijl opgetrokken en in 1918 geopend. Prinses Juliana en Prins Bernhard verbleven er op hun huwelijksreis in 1936.

Ook heel geliefd is het in 1909, in het Stadspark (Városliget) gebouwde Széchenyibad. Dit prachtige bad, met buitenzwembaden en stoombaden, doet in grandeur niet onder voor het Gellértbad. Het is een speciale ervaring om op een winterse dag een duik te nemen in het warme buitenbad. De Turkse baden mogen ook niet onvermeld worden. Gelet op het feit dat de Turken 170 jaar lang Hongarije hebben overheersten geëxploiteerd, is het geen wonder dat de Hongaren voor de Turken geen goed woord over hebben. Maar de Turken hebben ook een aantal goede dingen in Hongarije geïntroduceerd, onder andere de Turkse badhuizen. Na het verjagen van de Turken uit Hongarije werden bijna alle Turkse bouwwerken gesloopt. Maar een aantal zeer populaire Turkse baden werd voor vernietiging gespaard. Het in 1556 gebouwde en recent herstelde Rudas fürdő (Rudasbad) is misschien het mooiste Turkse bad in Boedapest. Traditioneel hebben de Turkse baden gescheiden afdelingen voor mannen en vrouwen. Tegenwoordig is Rudas op bepaalde dagen van de week open voor zowel mannen als vrouwen. Het Rác fürdő werd in 2005 hersteld.

Uit 1565 stamt het Király fürdő, meteen zeer duidelijk Turkse karakter. Sinds kort is dit bad ook open. Twee keer per week ook voor vrouwen.

Combinaties van passies

Hongaren combineren graag hun verschillende hartstochten. Vóór... ...het volledige artikel is in opgemaakte vorm (met illustraties) te vinden in Hongarije in Zaken editie 18. Klik hier om deze uitgave te bestellen.

Bron: Hongarije in Zaken editie18