Gepubliceerd door: Mária Ballendux-Bogyay Gepubliceerd op: Wednesday 07 May 2008, 11:11

De tweelinggemeentes organiseren uitwisselingen tussen mensen uit brede lagen van de maatschappij, waarbij de deelnemers bij elkaar logeren. Dit is de beste manier om elkaars cultuur te leren kennen en de wederzijdse vooroordelen opzij te zetten. Stedenjumelage wordt dan ook vaak "de diplomatie van het volk" genoemd

"De diplomatie van het volk"  Voor een land als Hongarije, is samenwerken met democratisch denkende mensen, een van de beste manieren om de juiste voedingsbodem voor een democratische mentaliteit te creëren. Op die manier kunnen de Hongaren zich tot "democratische Hongaarse burgers"ontwikkelen. Dit is zeer belangrijk, want er is geen democratische staat denkbaar zonder democratische burgers. Daarom moeten wij het toejuichen, dat er meer en meer Nederlanders - burgers van een land, dat al heel lang individuele en collectieve vrijheden kent - naar Hongarije gaan en Hongaren naar Nederland, terwijl ze contacten leggen. Van zijn kant heeft Hongarije op het gebied van menselijk kapitaal behoorlijk wat te bieden. Het land telt veel begaafde mensen en de meeste Hongaren zijn leergierig. Als werknemers zijn ze redelijk tot goed opgeleid. Dat ze niet zelden minder precies zijn, heeft te maken met het feit dat onder het communisme de werknemers geen affiniteit hadden met de staatsbedrijven, waar ze werkten. Daarom kon hun de kwaliteit van hun werk weinig schelen.

Maar de ondernemings- en werklust zijn niet helemaal verdwenen door decennia van staatscommunisme. Ook kan de kennismaking met bepaalde Hongaarse levenswaarden, zoals menselijke warmte, gastvrijheid, spontaneïteit, improvisatievermogen en creativiteit voor Nederlanders verrijkend zijn. De mensen leren dus zo van elkaar. In het kader van dit leerproces over en weer vervullen de zusterstadrelaties een wel zeer bijzondere functie. Tweelinggemeentes organiseren uitwisselingen tussen mensen uit brede lagen van de maatschappij, waarbij de deelnemers bij elkaar logeren. Dit is niet alleen goedkoop, maar ook de beste manier om elkaars cultuur te leren kennen en de wederzijdse vooroordelen opzij te zetten. Zo zal men elkaar beter leren begrijpen en waarderen.

Zo kunnen vriendschappen ontstaan. Deze contacten zijn dus veel gerichter en indringender dan contacten op landelijk niveau. Stedenjumelage wordt dan ook vaak "de diplomatie van het volk" genoemd.

Een goed voorbeeld In een gesprek heeft de heer Rob Brandsma me bovenstaande voordelen van een partnerstad - relatie bevestigd. Hij is de erevoorzitter van een van de best lopende Nederlands - Hongaarse jumelages, de Stichting Jumelage Castricum - Balatonfüred en tevens ereburger van de Hongaarse zusterstad . In ons gesprek vertelde hij, dat " de aan de uitwisselingsprogramma's deelnemende delegaties alle lagen van de bevolking vertegenwoordigen, zowel uit Castricum als uit Balatonfüred, zoals verschillende verenigingen, leden van dans- en muziekgroepen, scholieren en docenten etc. Natuurlijk worden er ook zaken gedaan tijdens de uitwisselingsprogramma's tussen de zustersteden, maar de menselijke aspecten blijven zeer belangrijk." Er zijn ongeveer 30 stedenbanden tussen Hongarije en Nederland. Bij de totstandkoming van vele jumelages hebben de in de jaren 1980 erg populaire vredesplatforms en de kerkgenootschappen, zoals de Gereformeerde Kerk, een belangrijke rol gespeeld. De achterliggende gedachte was dat contacten met de bewoners van de toenmalige Oost - Europese landen het "vijanddenken" zouden veranderen en dat door dialoog de mensen elkaar als vrienden zouden accepteren. De officiële stedenbandovereenkomst tussen Castricum en Balatonfüred werd op 23 april 1988 in Castricum getekend.

De in 1988 gemaakte afspraken om elk jaar een uitwisseling te houden is tot de dag van vandaag gehandhaafd. "Wij proberen door elk bezoek als rode draad een thema te laten lopen, al waterbeheersing, de behandeling van afval of vrijwilligerswerk" - aldus de heer Brandsma. Hij benadrukte verder, dat in een succesvolle stedenband het echte werk door de vriendschapsverenigingen wordt gedaan. Deze verenigingen zijn als particulier initiatief opgericht. Hun belangrijkste taak is om er voor te zorgen dat er binnen de eigen stad voldoende draagvlak voor de samenwerking met de zustergemeente bestaat. Zonder draagvlak zijn er bijvoorbeeld geen gastgezinnen en zonder hen is een uitwisselingsprogramma praktisch onmogelijk. Hun verdere doel is om het met de bewoners van de zusterstad goede contacten te houden. Door de activiteiten van de Nederlandse stichtingen en verenigingen leren Hongaren in de praktijk wat een burgermaatschappij betekent: burgerinitiatief, medezeggenschap in het leven van je stad enz. Dit gebeurde ook in Balatonfüred.

Dankzij de vastberadenheid van beide vriendschapsverenigingen en de goede persoonlijke contacten tussen Hongaren en Nederlanders, kunnen deze twee partnergemeenten volgend jaar het twintigjarige bestaan van hun jumelage vieren . Zowel in Castricum als in Balatonfüred zijn de contacten tussen de stichting en de gemeente zeer goed. Dit is zeer belangrijk, want zonder een goede samenwerking en wat financiële steun van de gemeente kunnen de stichtingen hun doelen niet bereiken. Toekomst van de Hongaars - Nederlandse stedenbanden Naast Castricum en Balatonfüred zijn er natuurlijk ook andere goed functionerende Hongaars - Nederlandse stedenbanden. Toch zijn deze jumelage contacten in de laatste jaren onder druk komen staan. Dit heeft met het EU lidmaatschap van Hongarije te maken. "Verschillende Nederlandse gemeenten denken, dat landen als Roemenië of Bulgarije meer ondersteuning nodig hebben dan Hongarije of Polen"- vertelde me Jan Rijpkema, secretaris van het Landenkring Hongarije - Nederland. De realiteit is echter - zoals enkele Hongaarse burgemeesters op een conferentie van het Platform Europese Stedenbanden in april 2007 hebben benadrukt - dat de Hongaarse gemeenten nog veel behoefte hebben aan vooral kennisuitwisseling, hoofdzakelijk op terreinen als economie, milieu, gezondheidszorg, recreatie en stadsontwikkeling.

Het is te hopen dat de gemeentebestuurders en de vriendschapsverenigingen van de Hongaars - Nederlandse zustersteden een nieuwe inhoud aan hun contacten kunnen geven. Naast de sociaal culturele functie, dat wil zeggen, de humane kant van een zusterstad band, zijn er nog tal van gebieden, waarop ook de bestuurders van de jumelage gemeenten samen kunnen werken en hun kennis kunnen uitwisselen. Twee of drie gemeenten kunnen ook samen een aanvraag in Brussel indienen om financiële steun voor hun project te krijgen. Bij dit proces kunnen de Nederlandse gemeenten op de steun van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) rekenen.

Eerder gepubliceerd in HongarijeinZaken editie 9. Bestellen?