Gepubliceerd door: Raissa Bemelmans Gepubliceerd op: Tuesday 20 May 2008, 10:06

Hongarije kan op weinig bogen. Het land heeft nauwelijks grondstoffen en de industrie moet opboksen tegen opkomende oosterburen. Maar de gunstige ligging maakt Hongarije een ideale ‘hub' voor transport naar Oost- en Zuid-Europa. Voor logistieke bedrijven die slimme, intermodale oplossingen kunnen leveren, is het een interessante markt.

Vos Logistics zit sinds 1990 in Hongarije. Het nam er een ander bedrijf over en bouwde de vloot door de jaren heen uit naar 77 trucks. De wagens komen alleen naar het park in Mezotur voor een beurt: de 125 chauffeurs rijden ver weg in West-Europa. Vos zit in Hongarije vanwege de lage lonen. Dat voordeel, geeft vestigingsmanager LaszloOrban toe, verliest langzamerhand aan kracht. Transportbedrijven in de nieuwe lidstaten Roemenië en Bulgarije duiken onder de Hongaarse prijzen. Het helpt ook niet dat Hongarije een tamelijk ongunstig belastingsysteem heeft. Om voorsprong te houden haalt Vos al wel chauffeurs uit de buurlanden. Maar verder moet het alle zeilen bijzetten, zegt Orban. ‘We zullen moeten concurreren op kwaliteit.'

Ideale ligging

Puur voor transport is Hongarije dus niet meer zo interessant. Maar dat doet nog steeds niets af aan de ideale ligging van het land. Ook nu Hongarije met de uitbreiding van de EU-grenzen iets verder naar links opschuift, blijft het een van de beste toegangspoorten naar landen in Zuid- en Oost-Europa. De Hongaarse regering ziet dat ook en woekert met haar talenten. Zij heeft een programma opgesteld voor miljardeninvesteringen in de aanleg en verbetering van internationale auto-, spoor- en waterwegen en de ontsluiting van de eigen regio's. En de Hongaarse regering heeft de regie op zich genomen van de bouw en modernisering van dertien logistieke centra, verspreid over het land.

Dáár immers kan Hongarije zijn voordeel van geografische spil uitspelen: op het moment dat het vervoer dus eigenlijk even stilstaat, bij de inklaring, de verlading, de opslag en het inpakken. Vorig jaar groeide de verpakkings- en verzendbranche bijvoorbeeld nog met 20 procent. De extra's Toegevoegde waarde, daar gaat het om. Bedrijven die een kans willen hebben op de Hongaarse logistieke markt, moeten meer kunnen bieden dan alleen transport. Een goed voorbeeld is Broekman Logistics, dat in Hongarije geen eigen vervoermiddelen heeft, maar wel loodsen en verpakkingsfaciliteiten. Van oorsprong actief met rederij-agenturen en in de automotive-logistiek, nam Broekman vier jaar geleden in Hongarije een bedrijf over dat was gespecialiseerd in opslag, distributie en wegvervoer en sloot dat aan op de eigen netwerken voor zeeen luchtvracht. Containers (onder meer textiel en speelgoed) en auto's uit Azië gaan per spoor van en naar Rotterdam, Hamburg, Triëste en enkele andere havensteden. Vanuit de Hongaarse thuisbasis Törökbálint bedient Broekman Logistics vooral de Hongaarse markt, maar onder meer ook Servië, Kroatië, Slowakije, Roemenië en Oekraïne. ‘Alles binnen een reële radius', zegt Matthieu Schaap van het bedrijf. De toegevoegde waarde zit in snelle aansluitingen, slimme overslag (intermodaal transport) en handlingcapaciteit. ‘Er is altijd wel iemand goedkoper', zegt Schaap. ‘Dan komt het dus aan op kwaliteit. Wij garanderen dat het op tijd en zonder schade op de juiste plek aankomt. Dat kan niet iedereen.' Voor wie zijn netwerk op orde heeft en ‘iets extra's' kan bieden, is en blijft Hongarije volgens Schaap de ideale uitvalsbasis. ‘Het land kan, ook als de EU uitbreidt, een centrale functie blijven vervullen. Op termijn moet je dan als bedrijf je misschien ook vestigen in bijvoorbeeld Oekraïne, maar voorlopig zien we nog genoeg kansen om ons in Hongarije verder te ontwikkelen.' Voor zover hij het kan beoordelen, zegt Schaap, vlot het wel met de Hongaarse aanpak van de infrastructuur. Wel betwijfelt hij of die aanpak ideaal is. De bouw van maar liefst dertien logistieke centra vindt hij te ambitieus. ‘Vier of vijf zijn waarschijnlijk ook genoeg. Intermodaal transport is gebaat bij grote stromen. Het heeft niet zo veel zin om een trein die kant op te sturen als die bij elf kleinere centra langs moet. Het is beter om het iets meer te concentreren.'

Goede infrastructuur Transportbedrijf Nijhof-Wassink is in Hongarije actief op drie van de logistieke parken, in Györ, Boedapest en Szekesfehervar. Drie keer per week rijdt een trein op en neer tussen Rotterdam en drie terminals die Nijhof-Wassink huurt op logistieke parken. Veertien chauffeurs brengen de aangeleverde goederen met elf vrachtwagens verder het land in naar onder meer Servië, Kroatië en Roemenië. Bij het begin in 2000 reden er nog maar twee. ‘Een kwestie van je voelsprieten uitsteken', zegt Henk Tijhuis van het bedrijf. ‘Dan komen de opdrachten vanzelf, ook voor de retourlading.' Tijhuis is tevreden over de Hongaarse infrastructuur en is nooit op grote problemen gestuit. Heel anders dan in Polen, waar Nijhof-Wassink een veel grotere divisie heeft. ‘Daar timmeren ze nog flink aan de weg. Hongarije is al een stuk verder.' Tijhuis moet overigens wel wennen aan de Hongaarse mentaliteit. ‘Het zijn moeilijke mensen om mee te werken', zegt Tijhuis over de chauffeurs waarmee hij vanuit Nederland contact onderhoudt. ‘Ze geven eerder tegengas dan Polen en gaan op hun strepen staan als het hen niet uitkomt. Het verloopt allemaal nét iets stroever.' Matthieu Schaap heeft heel andere ervaringen met zijn zakenpartners. ‘Hongaren zullen net als Chinezen juist niet zo gauw nee zeggen.' Niet dat dat niet lastig is. ‘De vraag is dan wel: heb je een ‘ja' en gaat het ook echt gebeuren?'

Samenstelling in- en uitvoerproducten

In de loop van de tijd is de samenstelling van de Hongaarse uitvoer structureel veranderd door de steeds groter wordende rol van assemblage- en productiebedrijven in de Hongaarse economie. Machines en apparatuur (vooral elektrische, elektronische en telecommunicatieapparatuur en autoonderdelen) maakten in 2006 ruim 60 procent van de Hongaarse export uit (in waarde). Ook fabricaten zijn een belangrijk uitvoerproduct. Het aandeel van landbouwproducten en voedingsmiddelen, traditioneel een belangrijke exportpost, is teruggelopen tot 6 procent. Toerisme is de meest dynamische exportdienst. Deze sector liet na een groeivertraging in de periode 2002-2005 in 2006 opnieuw een nettogroei zien. De export van personenauto's is verdubbeld in januari-februari 2007 in vergelijking met dezelfde periode in 2006. De effecten van de industrialisering
zijn ook zichtbaar aan de importzijde, aangezien de benodigde grondstoffen en halffabricaten veelal moeten worden ingevoerd.

Handelspartners

Sinds begin jaren negentig is de buitenlandse handel van Hongarije zich steeds meer gaan richten op westerse landen. In 2006 nam de EU in totaal 74 procent van de Hongaarse export voor haar rekening en 68 procent van de import. Duitsland is verreweg de belangrijkste handelspartner met een aandeel van ongeveer 30 procent van zowel import als export. Ook Oostenrijk, Italië, Frankrijk en Polen zijn belangrijke handelspartners. Door de invoer van olie en gas is Rusland een belangrijk invoerland. Chinese bedrijven kiezen Hongarije steeds vaker als productieland voor elektronische producten, wat de handel tussen de landen doet toenemen. Nederland stond in 2006 met 3 procent op de zesde plaats van landen waar Hongarije naar exporteert. Als importpartner nam Nederland met 4,3 procent de zevende positie in. Hongarije: handel met Nederland De Nederlandse export naar Hongarije is sinds de EU-toetreding explosief gestegen. Dit effect werkt onverminderd door, want in 2006 werd wederom een exporttoename van 3,6 procent gerealiseerd. In totaal werd voor 2,5 miljard euro uitgevoerd. De invoer bedroeg in 2006 ca. 1,4 miljard euro.

Uitvoer vanuit Nederland naar Hongarije

Bij de uitvoer naar Hongarije vertegenwoordigen industriële goederen het grootste uitvoeraandeel (90 procent). Belangrijkste uitvoerproducten zijn: machines en vervoermaterieel, chemische producten, diverse (half-)fabricaten. Wanneer we verder "inzoomen" op de grootste exportpost "machines en vervoermaterieel" hebben de volgende
productgroepen een belangrijk aandeel: elektrische apparaten (vooral elektronenbuizen, transistors e.d.), kantoormachines en automatische gegevensverwerkers, onderdelen en accessoires. De uitvoer van Nederlandse landbouwproducten naar Hongarije neemt jaarlijks toe, maar is relatief beperkt (10 procent van de totale export). In 2006 werd voor 293,7 miljoen euro aan agrarische producten naar Hongarije geëxporteerd, een stijging van 7,9 procent ten opzichte van 2005.

Invoer vanuit Hongarije naar Nederland In 2006 werd voor ruim 1,3 miljard euro aan industriële producten uit Hongarije in Nederland ingevoerd, deze import uit Hongarije bestaat voor 90 procent uit industriële goederen: Nederland voert vooral machines en vervoermaterieel in. De invoer van landbouwproducten is in 2006 licht gedaald tot 132,7 miljoen euro. Chemische produkten blijven stijgen (in 2006 met 7 procent t.o.v. 2005).

Eerder gepubliceerd in HongarijeinZaken editie 10. Bestellen?