Gepubliceerd door: Raissa Bemelmans Gepubliceerd op: Thursday 30 June 2005, 14:22

Op 15 juni 2006 verloor Hongarije zijn A-status; Standard&Poor's kende inplaats daarvan een BBB+ notering toe en betwijfelde of die lang kon worden vastgehouden. Op 4 september 2006 sprak ook Moody's bezorgdheid uit over de kwetsbaarheid van de HUF als gevolg van de onzekerheid over destructurele hervormingen die zullen moeten plaatsvinden. In de regio scoort Hongarije echter nog steeds relatief goed. De Wereldbank prijst in het ‘Doing Business' rapport vooral de ‘credit accessibility', maar "overall" moest Hongarije Roemenië voor laten gaan.

Door: Tomas Rieu

Na de val van de Muur werd Hongarije overspoeld door westerse investeerders. Het land werd als veelbelovend beschouwd en was inde jaren '90 wat economische ontwikkeling betreft lange tijd aanvoerder in de regio. Hongarije voldeed dan ook als eerste aan de criteria voor toetreding tot de EU, waar het land nu alweer bijna tweeëneenhalf jaar bij hoort. Afgelopen april vonden er parlementsverkiezingen plaats waarbij voor het eerst een zittende regering werd herkozen.Het sociaal-liberale kabinet heeft aangekondigd een aantal structurele hervormingen te willen doorvoeren: ontwikkeling van infrastructuur,het creëren van werkgelegenheid, drastische inkrimping van het ambtenarenapparaat, het introduceren van markt werking in de zorgsector en het wegwerken van het begrotingstekort. Dit laatste heeft hoge prioriteit aangezien Hongarije zo snel mogelijk de Euro wil invoeren.

Deskundigen verwachten dat dit rond 2012 zal gebeuren. Om de Euro in te voeren moet aan een aantal criteria zijn voldaan: een lage inflatie, een lage rente, degelijkse overheidsfinanciën en een stabiele wisselkoers. Op 1 september 2006 leverde Hongarije bij de EU het plan in waarin staat hoe het land deze criteria tegemoet wil komen. Dit ‘convergentieplan' is sindsdien aan zowel positieve als negatieve kritiek onderhevig. Men reageerde positief op het realiteitsgehalte van de prognoses; voorheen werd vaak een te rooskleurig beeld van de toekomst geschetst. Onlangs zette echter het IMF vraagtekens bij de geloofwaardigheid van de bezuinigingsmaatregelen, en herinnerde eraan dat Hongarije sterk afhankelijk is van externe financiering. Investeringen van buitenaf zijn voor Hongarije van groot belang en dehuidige regering is de vele buitenlandse bedrijven dan ook gunstig gezind. Toch heeft er een belastingstijging moeten plaatsvinden om het begrotingstekort weg te werken. Zo is per 1 september 2006 onder andere het middentarief BTW gestegen van 15 naar 20%; er is een ‘solidariteitsbelasting'van 4% ingevoerd en er komt per 1 januari 2007 een ‘minimum corporate income tax' van 2%.Deze laatste houdt in dat beginnende bedrijven die nog geen winst maken ook belasting moeten betalen. De totale reële winstbelasting komt nu neer op naar schatting 27%; nog altijd een stuk lager dan in west Europa. Los van de ‘minimum corporate income tax' kost het opstarten van een business in Hongarije aanmerkelijk meer tijd en startkapitaal dan in bijvoorbeeld Roemenië.

Deze opkomende zuiderbuur van Hongarije heeft het afgelopen jaar wat het zakelijk klimaat betreft vooral vooruitgang geboekt op het gebied van buitenlandse handel: de kosten en het aantal procedures voorin- en export vanuit Roemenië zijn het laatste jaar sterk gedaald. Hoewel het daarnaast in Roemenië ook gemakkelijker is geworden werknemers in dienst te nemen en te ontslaan, loopt Hongarije op dit punt nog steeds voor. Ook eigendomsregistratie, kredietverlening en het sluiten van zakelijke contracten gaat in Hongarije gemakkelijker dan in Roemenië. Als Hongarije concurrerend wil blijven zullen de voorgenomen hervormingen ten volle geïmplementeerd moeten worden. Hier is men zich terdege van bewust. Een hardnekkige erfenis uit de communistische tijd blijkt echter het algemene gebrek aan vertrouwen dat resulteert in een contraproductief politiek klimaat en een betrekkelijk grote grijs/zwarte economie. Dit neemt niet weg dat vooral de jongere generatie die niet door communistische herinneringen gehinderd is volop aan de weg timmert.Hongarije mag dan wel niet meer aanvoerder zijn in de regio, aanleiding voor vertrek lijkt er absoluut niet te zijn. De op Duitsland na grootste investeerder in Hongarije is nog altijd Nederland en de Nederlandse afzet op de Hongaarsemarkt (€ 2,4 miljard in 2005) is in vier jaar tijd bijna verdubbeld.

Voor meer informatie: www.doingbusiness.org/ExploreEconomies/?economyid=87T.
Rieu is momenteel tijdelijk als stagiair werkzaam op deeconomische afdeling van de Nederlandse ambassade in Boedapest en schrijft dit stuk op persoonlijke titel.

eerder gepubliceerd in HongarijeinZaken ed.5: Bestellen?